• Чт. 26 мая, 2022

Популярные метки

Динге жашынган шайтандын күчү

Автор:ruh_admin

Окт 18, 2021
(Көп жылдык байкоо)
Чындыгында адамдын акылына караганда акыл астында (подсознание) жаткан маалыматы миллиарддаган жылдар бою топтолгон тажрыйбаны камтыйт. Андыктан тирүү жан болгондон кийин аны тигил же бул жорукка түрткөн нерселердин көбү аң-сезимдүү түрдө аңдалбаган, өзү да байкабаган мотивдер менен шартталат. Ошентсе да адам баласы өз жүрүм-турумун коомдун кызыкчылыгына туура келгидей кылып түздөгөнгө аракет кылып, тармагына жараша ал маданият, мыйзам жана дин деп бөлүнүп келген.
Булардын ичинен Кудай жана шайтан тууралуу түшүнүк диний түшүнүктөрдүн катарына кирет. Алардын да тамыры өтө тереңде.
Дүйнөлүк диндерде шайтан адамды күнөөгө түртө турган, напсисин козгой турган күч катары сүрөттөлөт. Аврамисттик (иудаизм, христианчылык жана ислам) диндерге тиешеси болбогон эле индеецтерди ала турган болсок, «адамдын ичинде ак карышкыр менен кара карышкыр жашайт, кимисин баксаң ошол чоңое берет» деп айтылган даанышман кеби бар.
Айтмакчы, шайтан — жалаң диний түшүнүк. Анткени адам жок жерде шайтандын актуалдуулугу да жок. Аткара турган негизги функциясы да жок…. Бул жагынан алганда шайтан — адамдын гана туундусу.
Эгерде шайтанды чын эле өз алдынча аң-сезими бар, максат кое билген күч катары сүрөттөсөк, анда анын да өз логикасы болууга тийиш. Адатта эң кексе кылмышкер эч ким издебей турган жерге жашынат. ШАЙТАНДЫН ЭҢ ЧОҢҮ да ошол эле логика менен ДИНГЕ ЖАШЫНАТ деген тыянак келип чыгат. Биринчиден ал жактан аны эч ким издебейт. Кудайдын атынан айтылып жаткан нерседен эч ким шекшибейт. Текшере да албайт. Идеалдуу маскировка, шайтан үчүн! 🙂
Экинчиден динге жашынган шайтан адамдын ичиндеги Эгону күчөтүп, «башкаларга акыл айтканга, ким кандай жүрүшү керек экенин көрсөткөнгө акылуумун, чындыкты мен гана билем, башкалары келесоо (жок эле дегенде «адашкандар»)» деген сезимин күчөтөт. Бул болсо илимдин кашкайган жетишкендиктерин, турмуш чындыгын танып, Кудайды жок жерден келесоо кылып көрсөтүүнүн эң мыкты каражаты.
Үчүнчүдөн эң оор кылмыштарды диндин таасири менен жасатса болот. Диний согуштарды ачса болот. Инквизициядан тартып ИГИЛдин кылыктарына чейин буга даана мисал. Жабыркаган кишинин кечиримин албай туруп «диндеги жөрөлгөлөрдү жасап койсом күнөөм кечирилет экен» деген түшүнүктү сиңирип, калыстыктан тайдырат. Башкача айтканда Кудайды киши өлтүрүүгө чейин үндөгөн мокочо кылып көрсөтүүнүн эң мыкты куралы.
Тарых жолунда диндин күчтүү жери этика менен маданият болчу. Эзотерикалык түшүнүктөр системасы да бар, бирок ал өзүнчө маселе. Этика жана маданият өз алдынча тармак катары бөлүнүп чыккандан бери дин аттуунун касиети кеткенден кетип эле баратат. Жалгыз эгрегорлук (ишенич, маани берүү) күчү калды, бирок турмуш чындыгына чыдабай ал деле бир күнү урайт. Урап да баратат. Болгону көпчүлүккө сезиле элек.
Былтыр бош калган Ватикан, ыйламсырап ээн калган Мекке — диндер урай баштаган ошол процесстин биринчи эле белгилери. Кенедей бир вирус, орто кылымдардагы кара тумоодон алда канча чабал вирус, ХХ кылымдын башындагы испанкага караганда өлүм-житими 25 эсе аз вирус Кудайдын чыныгы кудуретин көрсөтүп койду. Эч кайсы дин, эч кайсы система, эч кандай байлык Аалам алдында артыкчылыгы жок экенин кашкайта далилдеди. Өз ара жардамдашуунун, биргелешип Жол издөөңүн, чындап адам болуунун зарылчылыгын биринчи орунга чыгарды. Ушунун өзү — Кудайдын улуу сабагы.
Кайсы гана түшүнүктөрдүн системасы болбосун, турмуштун өзү койгон суроолорго ынанымдуу жооп таба албай калганда өзүнүн ички карама-каршылыгына чыдабай эртедир-кечтир кулайт. Дин жооп бере албаган андай суроолор күн санап эмес, саат санап көбөйүп баратат.
Айтмакчы, дүйнөлүк диндер көз көрүнөө кулаганда алардын килейген урандыларынын астында былчыйып калбаш үчүн, диндин артында башкарган күчтөргө оюнчук болуп калбаш үчүн эмитен аракет көрүү маселеси — бул чындап келсе биздин мамлекет үчүн улуттук коопсуздук маселеси.
Кудайдын чыныгы керемети — кайсы бир адам Айды экиге бөлгөнү же тирилип кетип асманга учканы тууралуу илимий далилсиз уламыш эмес. Кудайдын чыныгы керемети — Күндүн нуру Жер бетине 8 мүнөттө жеткени. Баланын биринчи кыткылыктаган күлкүсү. Жердин ушунча кылымдан бери айланып турушу, миллиондогон планеталардын ичинен ушул биз турган шарда жашоонун жүрүп турганы. Табияттын кайталангыс, адам жарата алгыс кооздугу. Адам өзүн курмандыкка чалып жакындарын аман алып калганы. Таңдын атышы, күндүн батышы, жыл мезгилдеринде жаратылыш канча жолу өзгөргөнү. Анан, бир бөлмөдөгү эле киши ою менен ушунун баарына жетип жаткан керемети. 🙂
Чындыгында Кудай деп ушул дүйнөнү башкарып турган күчтөрдүн, биз билген жана билбеген мыйзамдардын жыйындысы катары таанысак, анын дини жок. Кудай динден жогору турат жана анын жолунда жүрүш үчүн динчил болуп да кереги жок. Адам болуп, өзүн өстүрүүгө умтулганы жетиштүү. Анткени биз адам болуп жаралганбыз, демек ошол функциябызга мүмкүн болушунча ылайык келишибиз керек.
Бул жагынан акыбет күтпөй туруп адамгерчиликтүү жашаган атеисттер намазынын сообун бирден эсептеп жүргөн динчилдерге караганда Кудайга алда канча жакын турат. Кыргызда «Азамат эрдин мыктысы акыбет күтпөй иш бүтүрөт, даңк күсөбөй эрдик кылат» деген кеп илгертен бар.
Ал эми чындап адам болуш алда канча кыйын… Муну аврамисттик диндерге чейин эле Будда пайгамбар айтып койгон экен. Албетте, ал да өз тамыры бар, башкачараак негиздерден айткан, бирок андан баалуулугу өзгөрбөйт. Кийин Чыңгыз Айтматов азыркы заманга ылайык конкреттештирип айткан.
Диндер, саясий режимдер жана башкалар канчалык өзгөрсө дагы, жер бетинде бирден бир актуалдуу маселе ушул гана болчудай, калыбы. Адам болуу, анын ичинде өз элиңдин мыкты өкүлү болуу, табиятыңа, жаш курагыңа жараша мыкты эркек, мыкты аял болуу, мыкты уул-кыз, мыкты ата-эне болуу жана ошонун баарынын алкагында бактылуу болууга умтулуу. Ал эми адам — биринчи иретте акыл-эстин, адамгерчиликтин, уяттын, ар-намыстын, маданияттын, нарк-насилдин жыйындысы. Албетте, акыл астындагы биологиялык тажрыйбасы, ээ-жаа бербеген инстинкттери, жан маанайы менен кошо. Алардын баарын башкаргысы келген, дал ортосундагы Өзүң менен кошо.
Ошол маанисинде адам болуу чын эле кыйын.
Чындап кыргыз болуу андан да кыйын болуп баратат. Кечээ эле ишенген, кучакташкан нерселериң бүгүн сени көз көрүүнө басып алгысы келип, кечээ эле түбөлүктүүдөй сезилген дүйнөлүк храмдар ыйламсырап бош калып жатканда андан бетер. Бирок бул өзүнчө бир чоң сөз. Азырынча жакшы менен жаманды ак менен кара түскө гана бөлгүсү келген («Антсе кызыл, жашыл, көк, сарылар кайда калат?») көз караштардын алкагында калыптанган шайтандын табияты тууралуу гана сөз кылгым келди.
«Эзелтен келе жаткан улуу талаш» деп «Фудзиямадагы кадыр түндө» ушул тууралуу да айтылса керек…
Жыргалбек Касаболотов
Опубликовать в Google Plus
Опубликовать в LiveJournal
Опубликовать в Мой Мир
Опубликовать в Одноклассники
Опубликовать в Яндекс